Skip to content

Gebruikt de Staat Geld Beter dan het Individu?

by on September 11, 2012

Politici kunnen liegen statistieken niet

Het verhaal dat wordt verteld in de Elsevier en door de meeste politici is dat de belastingdruk op de gemiddelde Nederland tussen de 35% en 40% ligt. In realiteit is dit echter niet helemaal waar. Als je naar de belangrijke cijfers kijk dan is het makkelijk uit te rekenen dat de overheid eigenlijk de helft van het Bruto Binnenlands Product (BBP) uitgeeft.  Het lijkt wel of de overheid denkt dat zij beter weet hoe wij ons geld uit moeten geven. Vorig jaar was het bbp 601 miljard en overheid uitgaven waren 301 miljard.

 

(Overheid Uitgaven/Bruto Binnenlands Product)*100

Cijfers van het Centaal Plan Bureau voor de statistiek (CBS)

In deze statistieken zijn onze uitgaven aan zorg kosten nog niet eens toegevoegd. Als dit erbij opgeteld wordt komen we nog hoger uit.

Waarom is deze 50% zo belangrijk? Wat we met z’n allen nu eigenlijk zegen is dat wij denken dat de overheid minimal even goed is als wij als individueen in het beslissen hoe geld moet worden besteed. Van elke Euro die Nederland verdient wordt 50 cent door de staat uitgegeven. Kan de staat echt het best beslissen?

Waarom is deze 50% zo belangrijk? Wat we met z’n allen nu eigenlijk zegen is dat wij denken dat de overheid minimal even goed is als wij als individuen in het beslissen hoe geld moet worden besteed. Van elke Euro die Nederland verdient wordt 50 cent door de staat uitgegeven. Kan de staat echt het best beslissen?

Het is over de laatste millennia bewezen dat de staat geld vanuit een centrale locatie slecht benut. Waarom denken we nu echt dat de belastingen zo hoog zijn? Komt dat door de bankiers? Ik meen van niet. Deze verkiezingen zouden over de grote van de overheid moeten gaan. Hoeveel geld mag het individu uitgeven in relatie tot de staat? Maar welke partijen hebben dit in hun programma staan? Net als de overheid slecht is in het verdelen van geld zijn politici vaak slecht in het gebruik van statistieken. Dit zijn statistieken die Rutte van alle daken moet schreeuwen. De overheid gaat in 2012 dan 50% van het BBP uitgeven. Zijn wij als slimme Nederlands echt slechter in staat beslissingen over uitgaven te maken dan onze staat en politici? Zijn wij echt zo dom?!

Link naar een artiekel over het zelfde onderwerp in het Engels “Tax the Rich! The State Spends their Money Better”.

Advertisements

From → Extended Society

4 Comments
  1. Olaf Meuwese permalink

    Een belangrijk onderwerp van deze discussie is natuurlijk vrijheid. Vrijheid om zelf je geld uit te geven of een overheid die de beslissingen voor je neemt. Nu spreekt uit dit stuk, en niet vreemd dat eerder al nozick werd aangehaald, sterk van een negatief geformuleerde vrijheid. Dit behelst dat vrijheid wordt ingevuld door dat wat het niet is. Belasting is zo’n niet-vrijheid.

    Belasting betalen wordt echter door andere partijen, en de Scandinavische landen zijn daar een voorbeeld van, gezien als een vorm van vrijheid. Inkomstenbelasting was voorheen vereist om te mogen stemmen en toentertijd al helemaal een duidelijke manifestatie hoe belasting betalen leidt tot meer vrijheid.
    Maar hoe het tegenwoordig leidt tot vrijheid is op de volgende wijze. Doordat de staat zoveel middelen heeft, worden alle vereiste voorwaarden voor volledige ontwikkeling en een veiligheid leven geregeld door de staat. Een grote staat zorgt voor onderwijs, infrastructuur, cultuur, zorg etc. Doordat ik nu nooit beperkt wordt in deze middelen, ontwikkel ik mezelf en kan ik nu beter keuzen maken en heb ik meer keuzen doordat mijn opleidingsniveau hoger is etc.
    Nu voegt charles Taylor daar nog een extra morele dimensie aan toe, namelijk dat doordat het mij allemaal gegund is, ik ook de morele verantwoording heb om dit terug te geven aan de volgende generatie. Dit noemt hij “the obligation to belong.”

    Het onderliggende getwist is natuurlijk in hoeverre je nu vrijer bent door belasting betalen. Maar ook als individuen meer te besteden hebben, ook een vergelijkbare inzet voor de gemeenschap wordt gerealiseerd of dat vooral individuele behoeften worden bevredigd. Of dit laatste waar is weet ik niet en of individuele behoeften daadwerkelijk ook niet de gemeenschap dienen is natuurlijk weer een tweede discussie. Mandeville zou stellen van wel in zijn fable of the bees, maar ook hij is controversieel.

  2. Het historisch fout om te stellen dat boeren in de middeleeuwen meer vrijheid hadden, omdat ze landrente afdroegen aan de landeigenaren (koning). Evenmin wordt onze vrijheid vergroot door rentes van onze arbeid af te dragen aan de staat.

    Ik vindt de redenering dat meer belasting leidt tot meer vrijheid geforceerd. Elke Euro kan maar een keer worden uitgegeven en de staat heeft niet een ongelimiteerde hoeveelheid middelen, dus zijn de inwoners wel degelijk beperkt in de keuzes die ze maken. Er zijn altijd mensen die het geld anders willen uitgeven er zal altijd, beter onderwijs, betere infrastructuur, en gezondheidszorg bestaan. Bovendien kan deze euro niet door de mensen zelf worden uitgegeven. Men moet natuurlijk de mogelijkheid krijgen zichzelf te ontwikkelen, maar dat iedereen vanaf 12.00 voor de staat werkt is een zee hoge prijs (waarom kunnen andere landen het voor minder?). Is de grote staat echt het beste voertuig om middelen tot persoonlijke ontwikkeling door te voeren? Had iedere belasting betaler moeten betalen voor jou universitaire opleiding? Ik denk dat deze opleiding jou (het individu) het meest heeft bevoordeelt en dat je deze best met het geld dat je extra verdient zelf terug zou kunnen betalen.Het is wel degelijk belangrijk om een discussie over een kleinere overheid te voeren.

    Het idee van Charles Taylor dat men publieke goederen ook aan de volgende generatie zal gunnen is ongegrond. Collectieve voorzieningen lijden aan een “Tragedy of the Commons”. Het is optimaal voor iedereen om zo veel mogelijk publieke goederen te consumeren, omdat ook anderen (en via overheidsschulden toekomstige generaties) er aan mee betalen. Er is geen “obligation to belong” alleen een “obligation to take what you can get and give back as little as possible”.

    • Olaf Meuwese permalink

      Zag nu pas dat er een reactie was dus vandaar de verlate reactie.
      Ik zal even kort reageren.

      1. het is jammer dat je een straw man / Aunt Sally gebruikt met het voorbeeld van middeleeuwse boeren. Natuurlijk gaat het hierbij niet op. Maar stel nu dat die boeren door het afdragen van belasting zekerheid kregen door verbeterde infrastructuur en bescherming krijgen, waardoor het mogelijk is om bijv. lange termijnsinvesteringen te doen of er de mogelijkheid bestaat voor eigendom, dan zijn ze wel degelijk vrijer. Ze hebben immers echte keuze om ergens voor te gaan i.p.v. in onzekerheid te leven en geen echt bezit te hebben, aangezien dit elk moment weer kan worden afgenomen. Hoe vrij ben je dan? Historisch ging het jammer genoeg anders, het argument blijft echter wel dat belasting betalen je vrijheid kan vergroten.

      2. Natuurlijk is het een legitieme vraag of instrumentalistisch gezien de staat het beste middel is om een bepaald doel te bereiken. Wat echter daarbij moet worden afgevraagd, en dat trachtte ik duidelijk te maken met mijn eerdere opmerking, is dat je goed moet kijken naar hoe dit doel wordt geformuleerd. Ik merkte op dat er strek gesproken werd vanuit een negatief vrijheidsbeeld. De vraag is of deze formulering leidt tot een formulering van het doel waar daadwerkelijk de maatschappij goed op vaart.

      3. Je reactie op het argument van Taylor lijkt niet helemaal te kloppen. Het gaat sterk uit van het naïeve klassieke beeld van de menselijke psyche. De rationele economische mens lijkt niet te bestaan. Onderzoek van behavioral economics, maar ook antropologisch onderzoek heeft aangetoond dat mensen niet altijd deze wijze reageren op collectieve voorzieningen (bron: Matt Ridley – Origin of virtues). Ook lijkt me het raar dat je tegen alle collectieve voorzieningen bent, ook diegene die noodzakelijk zijn voor de nachtwakersstaat. Taylor stelt namelijk dat wat er niet klopt aan veel politieke filosofieën, is dat ze uitgaan van volledig ontwikkelde volwassenen. Deze volwassenen zouden vervolgens helemaal vrij moeten zijn en geen enkele verplichting meer hebben. Taylor stelt, net als John Stuart Mill, dat dit niet helemaal klopt en je enige verplichtingen hebt tegenover de maatschappij, die gezorgd heeft dat je een volledig ontwikkelde volwassene bent geworden. Welke voorzieningen die ook mogen zijn geweest.

Trackbacks & Pingbacks

  1. Tax the Rich! The State Spends their Money Better « The Extended Society

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: